Pożary aparatury rozdzielczej, szaf sterowniczych czy stacji transformatorowych należą do najbardziej niebezpiecznych zdarzeń w zakładach przemysłowych i obiektach komercyjnych. W sytuacji zagrożenia liczy się każda sekunda, jednak sięgnięcie po niewłaściwy środek gaśniczy może prowadzić do tragedii. Użycie tradycyjnej gaśnicy wodnej lub pianowej na urządzenia znajdujące się pod napięciem powoduje zamknięcie obwodu elektrycznego przez strumień środka gaśniczego. Wynikiem jest nie tylko śmiertelne porażenie operatora, ale także gwałtowne rozprzestrzenienie się pożaru wskutek zwarcia instalacji.
Zastosowanie nieodpowiedniego sprzętu gaśniczego generuje długofalowe straty finansowe i prawne
- Utrata majątku przez niewłaściwy środek: Użycie zwykłej gaśnicy proszkowej do ugaszenia małego pożaru wewnątrz serwerowni czy szafy PLC skutkuje dostaniem się drobnego pyłu we wszystkie zakamarki urządzeń. Proszek w połączeniu z wilgocią z powietrza działa korozyjnie, trwale niszcząc powłoki elektroniczne – sprzęt, który nie spłonął, nadaje się wyłącznie do utylizacji.
- Sankcje Państwowej Straży Pożarnej i PIP: Brak wyznaczonego i odpowiednio dobranego sprzętu PPOŻ przy urządzeniach elektroenergetycznych to rażące naruszenie przepisów przeciwpożarowych, skutkujące brakiem odbioru obiektu lub wstrzymaniem jego eksploatacji.
- Odmowa odszkodowania: Zastosowanie nieatestowanej gaśnicy bez odpowiednich oznaczeń dopuszczających do gaszenia urządzeń elektrycznych stanowi podstawę dla ubezpieczyciela do odmowy wypłaty świadczenia.
Przegląd gaśnic przeznaczonych do urządzeń pod napięciem
Zgodnie z wymogami normatywnymi i prawnymi, sprzęt gaśniczy używany w pobliżu instalacji elektrycznych musi posiadać wyraźne oznaczenie informujące o możliwości gaszenia urządzeń pod napięciem (zazwyczaj do 1000 V, a w przypadku specjalistycznych gaśnic śniegowych – nawet wyższym).
W ofercie gaśnic i sprzętu PPOŻ w sklepie EG SYSTEM znajdziesz rozwiązania dostosowane do specyfiki obiektów elektroenergetycznych:
1. Gaśnice śniegowe
Dwutlenek węgla jest gazem nieprzewodzącym prądu elektrycznego. Gaszenie polega na wypieraniu tlenu oraz drastycznym obniżeniu temperatury.
- Zalety: Czystość gaszenia. CO2 odparowuje bez pozostawiania jakichkolwiek śladów, pyłu czy osadu. Jest to absolutny standard do ochrony serwerowni, rozdzielnic elektrycznych, maszyn CNC i aparatury pomiarowej.
- Ograniczenia: Należy pamiętać o ryzyku odmrożenia (gaz wylotowy ma bardzo niską temperaturę) oraz uważać na spadek stężenia tlenu w małych, niewentylowanych pomieszczeniach.
2. Gaśnice proszkowe (z dopuszczeniem do urządzeń pod napięciem)
Proszek gaśniczy tłumi ogień poprzez chemiczne hamowanie reakcji spalania.
- Zalety: Bardzo wysoka skuteczność gaśnicza i uniwersalność (grupy A, B, C). Dopuszczone gaśnice proszkowe pozwalają na bezpieczne gaszenie urządzeń do 1000 V z zachowaniem bezpiecznej odległości (minimum 1 metra).
- Ograniczenia: Silne zanieczyszczenie i degradacja otoczenia. Drobny proszek wnika w szczeliny i osiada na układach scalonych, co wyklucza je z ponownego użycia.
3. Gaśnice płynowe / pianowe ze specjalnymi prądownicami
Tradycyjne gaśnice płynowe przewodzą prąd, jednak na rynku dostępne są nowoczesne warianty wyposażone w specjalne dysze mgłowe lub strumieniowe, tworzące przerwę w słupie cieczy.
- Zalety: Dobra skuteczność chłodząca, mniejsze zanieczyszczenie niż przy proszku.
- Ograniczenia: Mogą być używane wyłącznie do ściśle określonego napięcia (zazwyczaj do 1000 V) i z zachowaniem rygorystycznej odległości podanej na etykiecie (min. 1 m).
Zestawienie: Jaka gaśnica do jakiego urządzenia?
| Typ gaśnicy | Bezpieczeństwo dla elektroniki | Gaszenie pod napięciem | Wpływ na otoczenie | Rekomendowane miejsce stosowania |
| Śniegowa (CO2) | Doskonałe (Zero osadu) | Tak (do 1000 V i więcej według etykiety) | Brak zanieczyszczeń, odparowuje | Serwerownie, szafy sterownicze, rozdzielnice SN/NN, stacje trafo. |
| Proszkowa | Bardzo niskie (Trwałe zanieczyszczenie) | Tak (wymagany wpis na etykiecie, min. 1 m) | Bardzo wysokie zapylenie pyłem chemicznym | Hale magazynowe, kotłownie, obiekty ogólnobudowlane. |
| Płynowa (mgłowa) | Średnie (Ryzyko zamoczenia) | Tak (wyłącznie wyznaczone modele z dyszą mgłową) | Wilgoć, łatwa do usunięcia | Pomieszczenia biurowe, domowe rozdzielnice nn. |
Zasady bezpiecznego gaszenia w 3 krokach
- Przede wszystkim odłącz zasilanie (jeśli to możliwe): Zanim przystąpisz do akcji gaśniczej, jeśli pozwala na to sytuacja, wyłącz główny wyłącznik prądu (PPOŻ) lub zrzuć zasilanie danej sekcji. Bezpieczeństwo operatora jest priorytetem.
- Sprawdź etykietę sprzętu i zachowaj odległość: Upewnij się, że gaśnica posiada tabliczkę znamionową potwierdzającą próbę napięciową (np. „Można gasić urządzenia pod napięciem do 1000 V z odległości nie mniejszej niż 1 m”). Nigdy nie zbliżaj prądownicy ani dyszy gaśnicy bliżej niż nakazuje instrukcja.
- Pamiętaj o środkach ochrony indywidualnej: Praca w pobliżu płonących urządzeń pod napięciem wymaga od personelu zachowania szczególnej ostrożności. Elektromonterzy i służby utrzymania ruchu powinni mieć w zasięgu ręki dedykowany sprzęt ochronny – rękawice dielektryczne oraz przyłbice chroniące przed skutkami ewentualnego wyładowania łukowego.
Pytania, które warto postawić przed zakupem sprzętu PPOŻ:
- Czy w sąsiedztwie głównych rozdzielnic elektrycznych w Twoim zakładzie znajdują się dedykowane gaśnice śniegowe CO2 z ważną legalizacją?
- Czy pracownicy wyznaczeni do udzielania pierwszej pomocy i akcji gaśniczej wiedzą, jaką gaśnicą gasić szafę sterowniczą bez uszkadzania jej zawartości?
- Czy sprzęt gaśniczy w Twoim obiekcie posiada aktualne przeglądy techniczne wymagane przez przepisy PPOŻ obowiązujące w 2026 roku?
Wyposaż swój obiekt w bezpieczny i certyfikowany sprzęt PPOŻ
Nie ryzykuj zdrowia pracowników ani zniszczenia cennej aparatury przemysłowej. Wybierz profesjonalne gaśnice i sprzęt PPOŻ w sklepie EG SYSTEM, dostosowane do specyfiki instalacji elektroenergetycznych.
Artykuł zewnętrzny.
